"ÇOCUKLARIN SESİ" OLARAK HEP BİRLİKTE..

ÇOCUKLAR DA ÖFKELENİR ..
Çocuklar doğdukları andan itibaren tepki vermeyi bilirler. Rahatsız oldukları konularda, istekleri gerçekleşmediğinde ya da anlaşılamadıklarında sözlü ve bedensel tepkiler gösterirler. Genellikle 2-6 yaş arasında belirgin olsa da 9-10 aylık bebeklerde bile öfke tepkilerini görebiliriz. Öfke duygusu bazen kontrolden çıkar ve kriz halini alır; anne-baba çocuğu sakinleştiremez ve tüm aile gergin anlar yaşar. 
Çocukların öfke krizi büyük oranda ortam ve aile tutumundan kaynaklanır.  Doğru iletişim, doğru anda müdahale ve doğru şekilde tutum sergilenirse öfke krizleri yaşa göre beklenenden daha fazla ya da uzun olmayacaktır.

-----------------------------

DUYGU ODAKLI İLETİŞİM -DOİ:
Özellikle çatışma konularında anne-babanın çocuktan beklentiye ya da çevresel gereksinimlere değil çocuğun duygularına odaklanması gerekir. Okulöncesi dönemde çocuklar, beklenen davranışları model alarak ya da duyarlı bir iletişimle öğrenirler. Bu dönem toplumsal davranışları öğrenme zamanıdır ve davranış gelişimi sürekli tekrarla kazanılır.

DOİ MODEL EBEVEYN TUTUMU
1. adım Duygularına onay vermek “ haklısın, oyunun bozulduğu için sinirlendin”, “biliyorum dondurmayı çok seviyorsun.. ”
2. adım Genelleştirmek “ her çocuk sever dondurmayı haklısın, ben de çok seviyorum, en çok vişneli dondurma severimben , sen?..”
3.adım Gerekçe sunmak “Neden çantanı kaldırmanı istedim. çünkü..., çantan kapıda durduğunda takılıp düşebiliriz, ............... vb. “
4.adım* İşbirliği sağlamak “Şimdi sana yardım edeyim, birlikte .. “, “ önce bir tane köfte yiyelim,sonra dondurma yeriz..”

*Anne-babanın 4.adımı kararlı, net ama anlayışlı bir tutumla sergilemesi önemlidir. İkna etmeye çalışmak, sürekli açıklama yapmak, başka seçenekler sunmak gibi tutumlar çocuğun daha ısrarcı tavır almasına neden olur.


B. DOİ MODELİ- 3A SÜRECİ:

DOİ Modelini günlük etkileşimine uyarlayan ebeveynlerin çocuklarıyla çatışma konuları azalır ancak bazı durumlar ve anlarda bu modelin yetmediğini görebilirsiniz. Üç-6 yaş arası dönem “ben” odaklıdır, çocuklar hedflerine ulaşma konusunda ısrarcı olabilirler. Böyle durumlarda sizi dinlemeyen ve ısrarcı olan çocuğunuz için davranışsal gelişimi destekleyici net-kesin bir tutum olan DOİ-3A tutumunu sergilemek gereklidir.
DOİ-3A, çocuğun duygusal açıdan güvende hissetmesine ve davranışlarını düzenlemesine yardımcı olur.

DOİ-3A ÖRNEK
1 En fazla 2 kez sözel uyarı “... çantanı yerden kaldırır mısın?”
2 Sınırları belirleme-net tutum “... son kez hatırlatıyorum”
3 Aktif müdahale ile harekete geçme ve çocuğun sürdürdüğü olguyu sonlandırma “ ... artık oyun bitti, bunu kaldırıyorum çünkü beni dinlemiyorsun.”

C. DOİ MODELİ - 4D İLETİŞİM
Dinle: Beni sevmiyor arkadaşım...
Düzelt: Neden sevmediğini düşündün? Nasıl anladın?, ......Sevmediğini söylememiş yalnızca seninle oynamak istememiş, arabasını sana vermemiş, ....
Değerlendir: Sence neden oynamak istememiştir, neden sana ..... vermemiştir, ..
Destekle: Peki ,..... sen ne yapabilirsin?, başka, başka...


*3-6 yaş arasında çocuğun sergilediği hoşunuza gitmeyen davranış ve tepkilere olumsuz yaklaşmayın, aksine onaylayıcı ve kabul edici olun. Çocuktan gelen tepkiyi kabul etmemeniz, engellemeye çalışmanız tepkinin dozunu artıracağı gibi, çocuğun kimliğinin kabul görmediği- onaylanmadığı duygusu hissetmesine neden olabilir. Bu duygu olumsuz tepkinin daha sık ortaya çıkmasına neden olur.

*Tepkinin gerçek nedenini keşfedin ki haklı olduğu durumu da göstermiş olun.

*İsteklerini sözel olarak ifade etmesini kolaylaştırın. “Ağlama, doğru konuş, böyle yapma” yerine “ Biliyorum, seninle oynamamı istiyorsun, beni özlemişsin. Ben de seninle oynamayı çok seviyorum. Bana “anne benimle oynamanı istiyorum” ya da “beni parka götürmeni istiyorum”, “ şu anda konuşmak istemiyorum” diyebilirsin” biçiminde iletişim çocuğunuzun öğrenmesini sağlar. Benzer iletişim okul çağı çocuğu ( 7-16 yaş ) için de geçerlidir.


“FİZİKSEL ŞİDDETİN HİÇBİR TÜRÜ (küçük darbeler, itme, çekme, sarsma gibi), KABUL EDİLEMEZ. GEREKİYORSA “YÜKSEK SESLİ UYARI” İLE ÇOCUĞUN DİKKATİ ÇEKİLİR.
  
111 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın
Saat